Zelf inhoud geven aan zorgplicht
Zelf inhoud geven aan de zorgplicht
Het Nederlandse bedrijfsleven is druk doende om invulling te geven aan de Arbo-zorg. Wat is dat eigenlijk Arbo-zorg en wie hebben ermee te maken? Is aansluiting bij een Arbo-dienst voldoende om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen of moeten we verder kijken? Is al dat arbo-gedoe ook nog ergens goed voor, of kost het alleen maar geld. Door als bedrijf actief om te gaan met arbeidsomstandigheden, kunnen veel problemen in aanvang worden voorkomen. De beste effecten worden verkregen als bedrijven zelf het initiatief nemen en niet alle acties door externe partijen laten uitvoeren.
De opmerking ik wens je veel personeel spreekt boekdelen.
Personeel betekent zorgen, verantwoordelijkheid en vooral veel toestanden. Om de hier bedoelde zorgen het hoofd te bieden lijkt het aantrekkelijk hulp van buiten in te roepen. Waarom zou je proberen alles zelf te doen als professionals je hierbij kunnen helpen. En een ander punt is dat we ons niet vooraf druk willen maken over allerlei dingen die misschien mis kunnen gaan. Wie dan leeft, dan zorgt. De zorgplicht van de werkgever naar de werknemer is voor velen een onduidelijk terrein. Wat moet je doen om een goed werkgever te zijn en wie heb je hier bij nodig. De Nederlandse overheid verplichtte het bedrijfsleven een aantal jaren geleden tot aansluiting bij een Arbo-dienst. Deze Arbo-diensten moeten op hun beurt voldoen aan toetsbare criteria, welke zo de kwaliteit voor de klant moet borgen. In de praktijk is de rol van de Arbo-dienst in menig bedrijf beperkt. Het uitvoeren van de verzuimcontrole en het toetsen van de (wettelijk verplichte) risico-inventarisatie zijn de kernactiviteiten. De verplichte aansluiting bij een Arbo-dienst staat door het Europese gerechtshof recentelijk onder druk. Deze stelt dat bedrijven zelf moeten verdiepen in de problematiek van arbeidsomstandigheden en deze bij voorkeur zelf moeten kunnen oplossen. Van extern advies naar interne knowhow en actie dus.
Inhoud geven aan arbeidsomstandigheden eindigt niet bij een contract met de Arbo-dienst.
Iedereen begrijpt dat eenmalige voorlichting geen actief preventief beleid vertegenwoordigt. Wil je mensen bewust en gezond laten werken dan is dat een continue zorg, die continue aandacht vraagt. Het maken van plannen binnen bedrijven om de gezondheid van de werknemers te bevorderen zou je kunnen betitelen als gezondheidsmanagement. Denk hierbij aan zaken als een actief pauzebeleid, zorgen dat medewerkers voldoende bewegen, het bewaken van te lange werkdagen, zorgdragen voor goed ingerichte werkplekken en heel belangrijk, het voorkomen van irritaties en sfeerproblemen. De overheid laat in de Arbowet duidelijk zien waar ze winst verwachten. Winst die moet leiden tot minder ongevallen, minder verzuim en betere werkprocessen. Een preventief beleid is de rode draad die door al de zorgverplichtingen heen klinkt. Zorgplicht eindigt dus niet door aansluiting bij een Arbo-dienst. Het vraagt om actie door en vanuit het bedrijf zelf. De acties waaraan u kunt denken moeten gericht zijn op het werk en de risico's die gelden voor het betreffende bedrijf.
Wijsheid van buiten of gedreven door interne motivatie?
Iets wat komt uit het bedrijf heeft meer draagkracht dan een advies van buiten. Om een goed advies te geven zal er veel kennis opgedaan moeten worden over het bedrijf en de aanwezige cultuur. Dat dit rendeert weten bedrijven met interne Arbo-diensten. Bij het meten van de klanttevredenheid scoren deze diensten beduidend beter dan de externe Arbo-diensten. Medewerkers zullen de plannen van een buitenstaander snel zien als ideeën van mensen die niet weten hoe het er aan toe gaat binnen het bedrijf. Afgezien dat de overheid het zelf doen wil stimuleren (plannen dienen de instemming te genieten van de ondernemingsraad) zijn er meer argumenten om zelf de regie te behouden. Neem het kostenaspect. Een werkplekonderzoek door een arbo-adviseur komt snel op een bedrag tussen de 300 en 400 Euro. Menig bedrijf krijgt na een aantal van deze rapporten de indruk dat het dure bestellijsten zijn met een groot voorspelbaarheids karakter. De werknemer met rugklachten krijgt een nieuwe stoel, de pijnlijke arm vraagt om een ergonomische muis en klimaat problemen vragen om nader onderzoek door een klimaatexpert. Veelal worden nog hele lappen tekst uit het wetboek mee gekopieerd om het verslag een gedegen aanzien te geven. Zelf doen, betekent actief bezig zijn met de medewerkers. Medewerkers die je kent, waar je snel en laagdrempelig naar toe kunt. Waar je met een stukje kennis en gezond verstand een boel kosten kunt besparen door zaken op te pakken in een vroeg stadium. Dit voorkomt dat medewerkers zich irriteren omdat er niets gebeurt of dat ze zich zorgen maken in afwachting van een werkplek -check.
De afgelopen jaren hebben honderden medewerkers de beginselen van het werkplekonderzoek geleerd. Men vond het hierna altijd leuk en dankbaar werk om te doen. De basisbeginselen die twee cursusdagen en enkele werkopdrachten beslaan, worden gevolgd door verschillende disciplines. Medewerkers PZ, arbo-coördinatoren en medewerkers facilitair bedrijf zijn de drie belangrijkste deelnemers.
Een werkplekconsulent aanstellen is nog geen gezondheidsmanagement
Gezondheidsmanagement gaat verder dan het zorgen voor goede werkplekken. Er moet betrokkenheid uit spreken naar het welzijn van de medewerkers. Dit betekent zorg voor een mentaal en fysiek welbevinden. Dit vraagt om een stukje maatwerk wat per bedrijf verschillend is. Eigenlijk zou de verplichte Risico-inventarisatie als basis moeten dienen voor dit beleid. De RIE moet namelijk de risico's aangeven die actueel zijn voor het betreffende bedrijf. Op gesignaleerde knelpunten moet een plan van aanpak volgen. Dit plan zou integraal deel uit kunnen maken van het HRM beleid. De overheid probeert de laatste jaren in tal van beroepsbranches door middel van convenanten het gezondheidsbesef te stimuleren. Niet alleen door het te benoemen, maar door concrete maatregelen te treffen.
Het opstellen van plannen om hier inhoud aan te geven op een voor het bedrijf gerichte wijze is de start van een beleid waarin mensen centraal staan. Dit vraagt kennis op het gebied van arbeid- en organisatie, werkplekken, werkmiddelen en mensen.
